Op zaterdag 14 maart opent in het Nationaal Museum Tachtigjarige Oorlog in Vesting Groenlo de nieuwe tentoonstelling Dichtbij de Oorlog. De oorlog in Oekraïne lijkt voor velen ver weg, maar de gevolgen zijn dat niet. In deze tentoonstelling brengen we de oorlog letterlijk en figuurlijk dichterbij. Met objecten die rechtstreeks van het front komen – van een Russische tank, Geran-drones en militaire uitrusting tot persoonlijke bezittingen – laten we zien hoe deze oorlog Europa onder druk zet.
Dichtbij de Oorlog gaat over meer dan strijd alleen. De tentoonstelling toont hoe moderne oorlogsvoering eruitziet, welke rol technologie en drones spelen, en wat de impact is op burgers, vluchtelingen en militairen. Bezoekers gaan in gesprek met vluchtelingen die hun huis en leefwereld verloren, én met veteranen die aan het front hebben gevochten. Hun verhalen maken de gevolgen van deze oorlog tastbaar en menselijk.
Waarom kiest het Nationaal Museum Tachtigjarige Oorlog voor zo’n actuele tentoonstelling? Directeur Daphne Maas: “Een tentoonstelling als Dichtbij de oorlog vind ik belangrijk, omdat de oorlog in Oekraïne laat zien hoe geschiedenis zich telkens opnieuw kan herhalen. In het NMTO vertellen we de Tachtigjarige Oorlog vanuit drie perspectieven: het Hollandse, het regionale en het Spaanse. Die verschillende blikken maken duidelijk dat oorlog nooit één verhaal is — en dat mensen toen, net als nu, werden beïnvloed door propaganda en misinformatie. Ook in het heden is het vaak moeilijk om feit en framing van elkaar te onderscheiden.
Daarnaast raakt deze oorlog aan iets dat diep verweven is met de geschiedenis die wij hier vertellen. Gezamenlijke afspraken in Europa over veiligheid begonnen al bij de Vrede van Münster, aan het einde van de Tachtigjarige Oorlog. Toen werden er voor het eerst afspraken gemaakt over landsgrenzen en over het bewaren van orde en stabiliteit. Juist die wereldorde en die afspraken om veiligheid te bewaken, zijn vandaag actueler dan ooit.
De oorlog in Oekraïne lijkt misschien ver weg, maar schijn bedriegt: het raakt ons allemaal in Europa. Daarom moeten we alert blijven, ons goed informeren en kritisch blijven nadenken. Wat is onze rol, en wat is eigenlijk de waarheid? Want het krachtenveld blijft altijd in beweging — toen én nu.”
Een bijzonder onderdeel van de tentoonstelling is de dronewerkplaats. Hier kunnen bezoekers samen drones bouwen die worden ingezet voor hulptransport en verdediging in Oekraïne. Zo wordt zichtbaar hoe technologie niet alleen vernietigt, maar ook levens kan redden — en hoe burgers, innovatie en solidariteit een rol spelen in deze oorlog.
De tentoonstelling nodigt uit tot reflectie en gesprek. Wat betekent deze oorlog voor ons dagelijks leven? Hoe dichtbij is “ver weg”? En welke verantwoordelijkheid dragen wij als Europeanen als het gaat om veiligheid, vrijheid en vrede?
Van de makers: Paul van der Ham (iGlow)
Eigenaar iGlow – mediaconcepten en crossmediale projecten
“Dit is zonder twijfel het meest indrukwekkende project waar ik tot nu toe als projectleider aan werk. Van dichtbij zien hoe moderne oorlogsvoering functioneert met de nieuwste technologie, maar vooral het leed van de mensen in Oekraïne, die vechten voor hun land, maakt diepe indruk.”
Terwijl het nieuws dagelijks wordt gedomineerd door nieuwe Russische aanvallen op Oekraïne, wordt achter de schermen gewerkt aan de tentoonstelling Dichtbij de Oorlog. In samenwerking met militaire musea in Kyiv, de Oekraïense ambassade in Den Haag, fondsen en Defensie worden objecten naar Nederland gehaald die rechtstreeks uit de huidige oorlog komen, waaronder drones die nu worden ingezet aan het front en bij aanvallen op bevolkingscentra.
“Het is indrukwekkend om oog in oog te staan met een Russische Geran-2-drone of te zien hoe met eenvoudige middelen FPV-drones worden gebouwd. Het gesprek met vluchtelingen en veteranen die dit zelf hebben meegemaakt, maakt de impact van deze oorlog zeer tastbaar.”
De logistiek is complex en uitdagend. Oud-luchtmachtofficier en initiatiefnemer Gerard Boink coördineert het transport en de voorbereiding. Op de tentoonstelling is onder meer een Russische dummy Geran-2-drone te zien, beschikbaar gesteld door Stichting De Leeuw Kyiv.
Vanaf 14 maart 2026 is de tentoonstelling te zien in het Nationaal Museum Tachtigjarige Oorlog in Vesting Groenlo.
