Deuren van Forten, Vestingen en Bunkers open tijdens Nationaal Weekend
Op zaterdag 18 en zondag 19 april 2026 openen honderden forten, vestingen, bunkers en waterlinies hun deuren voor het grote publiek. Tijdens het ‘Nationaal Weekend van het Verdedigingserfgoed’ verandert Nederland van Den Helder tot Maastricht in één groot openluchtmuseum. Stichting Forten Nederland nodigt jong en oud uit om te ontdekken waarom deze plekken, juist in de wereld van vandaag, relevanter zijn dan ooit. Naar het programma.
Waar forten en bunkers vroeger gesloten bolwerken waren om de vijand buiten te houden, zijn het nu open plekken van ontmoeting, natuur en cultuur. Tijdens dit weekend bruist het op de waterlinies van de activiteiten. Het bezoeken van militair erfgoed is anno 2026 meer dan een historisch dagje uit. Met de huidige onrust in de wereld en oorlog aan de grenzen van Europa, krijgt ons verdedigingserfgoed een nieuwe lading.
Juke van Niekerk, directeur Stichting Forten Nederland: “Het zijn stille getuigen die ons herinneren aan het belang van waakzaamheid en veiligheid. We leven in een tijd waarin termen als ‘grenzen’, ‘veiligheid’ en ‘dreiging’ het dagelijkse nieuws domineren. De vrede in Europa voelt brozer dan voorheen. Dit maakt het bezoeken van verdedigingserfgoed niet langer een nostalgische terugblik, maar een actuele ervaring. Tijdens dit weekend laten we zien hoe Nederland zich door de eeuwen heen heeft beschermd, maar leggen we vooral de focus op de waarde van vrijheid. De forten zijn getransformeerd van gesloten bolwerken van oorlog naar toegankelijke plekken die midden in de maatschappij staan met nieuwe functies. Het is ‘Levend Erfgoed’ dat ons herinnert aan het belang van waakzaamheid, maar dat ook de veerkracht van ons land viert.”
Van avontuur tot bezinning
Het programma – met zo’n 250 activiteiten – biedt een unieke mix van historie, spanning en ontspanning. Ga met een gids en zaklamp diep de ondergrondse gangenstelsels, schuilkelders en bunkers in. Veel forten zijn overgenomen door de natuur en groene oases geworden, wat prachtige wandel- en fietsroutes heeft opgeleverd. Wie de verdedigingswerken liever vanaf een andere kant bekijkt, stapt aan boord voor een sfeervolle vestingvaart of sluit aan bij een historische stadswandeling over de vestingwallen. Geniet van lokale bierproeverijen in oude kruitkamers, luister naar concerten in de openlucht of bezoek (kunst)exposities in rauwe betonnen decors. Meer weten? Bezoek dan een van de vele musea. In het Waterliniemuseum Fort Vechten ontdek je hoe we water als wapen inzetten, terwijl Fort Kijkduin je meeneemt in de tijd van Napoleon. Voor de geschiedenis van de zeventiende eeuw is het Nationaal Museum Tachtigjarige Oorlog in Groenlo een absolute aanrader. Een bezoek aan een fort is niet compleet zonder een moment van rust. Veel locaties beschikken over prachtige fortterrassen. Na een rondleiding is het hier heerlijk toeven met een kop koffie of een fijne lunch, genietend van de stilte en het omliggende groen.
Praktische informatie
Het Nationaal Weekend van het Verdedigingserfgoed vindt plaats op zaterdag 18 en zondag 19 april 2026 door heel Nederland. Deelnemende locaties variëren van UNESCO Werelderfgoed Hollandse Waterlinies tot de Atlantikwall, Staats-Spaanse Linies, Grebbelinie, Zuiderwaterlinie, IJssellinie en Koude Oorlog. Voor het volledige programma, openingstijden en tickets voor specifieke activiteiten, plan je je bezoek op www.forten.nl.
FORT! & Vesting magazine
Donderdag 2 april werd op Fort bij Spijkerboor het gloednieuwe FORT! & Vesting Magazine gepresenteerd. FORT! is een eigentijds blad van Stichting Forten Nederland, 92 pagina’s dik, dat de recreatiemogelijkheden bij forten, vestingen, bunkers en (water)linies presenteert. De Staats-Spaanse Linies en Atlantikwall krijgen ruime aandacht in de uitgave van 2026. In een apart, 30 pagina’s tellend gekanteld katern voor UNESCO Werelderfgoed Hollandse Waterlinies, vieren we dit jaar het eerste lustrum ‘5 jaar als werelderfgoed’. Met een oplage van 50.000 stuks is FORT! het grootste erfgoedmagazine in heel Nederland. Het magazine is op zo’n 500 locaties gratis mee te nemen door bezoekers, denk aan forten, vestingen, bunkers, horeca-locaties, musea en VVV’s. Het is tevens online te bekijken of per post te bestellen via www.forten.nl/onze-magazines.
