Stichting Forten Nederland ontvangt een schenking van 875.000 euro van de VriendenLoterij om forten, waterlinies, bunkers en vestingwerken als belangrijk cultuurhistorisch erfgoed te behouden én onder de aandacht te brengen van een breed publiek. In een tijd waarin thema’s als vrijheid, veiligheid en weerbaarheid opnieuw sterk in de belangstelling staan, vertellen de Nederlandse verdedigingswerken niet alleen een historisch verhaal, maar bieden ze ook aanknopingspunten voor actuele maatschappelijke vraagstukken.
Stichting Forten Nederland is sinds 2011 de landelijke verbinder en promotor van het Nederlandse verdedigingserfgoed en vertegenwoordigt inmiddels zo’n 250 aangesloten partijen. De organisatie zet zich in voor publieksbereik, kennisdeling en samenwerking rondom forten, vestingsteden, bunkers en linies.
In een fort komen oude verhalen en moderne belevingen samen. Een fort bezoeken is als een tijdsmachine instappen. Bezoekers kunnen dwalen door verborgen ondergrondse gangen, historische bunkers ontdekken en zo de schoonheid van dit verdedigingserfgoed beleven. Met interactieve speurtochten, uitdagende escaperooms en meeslepende audiotours worden de historische verhalen tot leven gewekt. Tegenwoordig herbergen veel forten bovendien verrassende kunsttentoonstellingen zodat er eigenlijk voor iedereen wel iets moois in de Nederlandse forten te beleven is.
De cheque werd woensdagmiddag 28 oktober 2026 uitgereikt tijdens een netwerkbijeenkomst van Forten Nederland op Fort bij Uithoorn. “Het is werkelijk fantastisch! Met dank aan de deelnemers van de VriendenLoterij. Dit is een schenking voor het hele verdedigingserfgoedveld. We kunnen met deze bijdrage zoveel grote en kleine verschillen maken. En al het verdedigingserfgoed nog sterker op de kaart zetten en toegankelijk maken voor zoveel mogelijk bezoekers!” aldus Juke van Niekerk directeur-bestuurder van Stichting Forten Nederland.
Foto’s boven: Amy van Leiden, Foto’s onder: Peter Schat
De VriendenLoterij is sinds 2020 hoofdpartner van Stichting Forten Nederland. Eerdere bijdragen van de loterij hebben onder meer bijgedragen aan de professionalisering van de organisatie, landelijke promotie en het digitaal toegankelijk maken van het verdedigingserfgoed. Met de nieuwe schenking wil Stichting Forten Nederland hierop voortbouwen. Zo wordt onder meer ingezet op het programma ‘Nederland verdedigd/verdedigt’, waarin historische verdedigingswerken worden verbonden aan thema’s als democratie, vrijheid, veiligheid, zelfredzaamheid en duurzaamheid. Ook komt er een Breekijzerfonds, waarmee de stichting kleinschalige initiatieven wil ondersteunen die kunnen helpen om andere partijen en overheden te laten investeren in behoud, restauratie en publieksontsluiting van erfgoed.
Jonne Arnoldussen, managing director van de VriendenLoterij: “Verdedigingserfgoed is een van de meest zichtbare sporen van het verleden. Van waterlinies tot de Atlantikwall, van Scheveningen tot Fort Pannerden: overal in het landschap herinneren deze markeringen ons aan eeuwenlang gevoerde strijd. De geopolitieke situatie dwingt ons ertoe om hier nog bewuster bij stil te staan. Dit erfgoed helpt ons daarbij.”
Over Stichting Forten Nederland
Stichting Forten Nederland is de landelijke koepel en promotor van het Nederlandse verdedigingserfgoed. De stichting verbindt circa 250 partijen rond forten, vestingsteden, bunkers, linies en musea en werkt aan het behoud, de ontwikkeling en de publieksgerichte ontsluiting van dit erfgoed.
Foto: Amy van Leiden
Verslag | ‘Sorry voor deze onderbreking’, maar wel 875.000 euro voor Forten Nederland
Geschreven door Peter Schat: Erfgoedbeschermer en journalist
Een verrassende najaarsborrel, woensdag in de gerestaureerde genieloods van Fort bij Uithoorn in Amstelhoek. Een vrouw die niet bleek te zijn wie ze zei, liet een cheque achter van 875.000 euro. ‘Sorry voor deze onderbreking’, zei ze nog. De eigenlijk nooit zo om een woordje verlegen Juke van Niekerk van de Stichting Forten Nederland kon alleen maar uitbrengen ‘Ik ben er zó ingetrapt’. En van haar teamleden Titia de Zeeuw en Bram Mellaart moest de eerstgenoemde spontaan huilen.
De vrouw met de cheque bleek Nina Merz te zijn van de Vriendenloterij. En dus niet de aangenomen dochter van keynote spreekster Patricia Nederbragt, die haar onder dat valse voorwendsel had binnengesmokkeld op de netwerkbijeenkomst. En het bedrag bleek ook nog eens ongekend hoog. Forten Nederland is een non-profitorganisatie die zich ten doel stelt het verdedigingserfgoed – van de Romeinse Limes tot bunkers uit de Koude Oorlog – van ons land op de kaart te zetten. Opdat iedereen ervan genieten kan én om behoud mogelijk te maken voor volgende generaties.
De stichting is bekend van Fort!, met een oplage van 50.000 het grootste erfgoedmagazine van ons land, een digitale nieuwsbrief, een website enzovoort. Miljoenen Nederlanders worden ermee bereikt. Niet alle diensten van de stichting zijn declarabel. ,,Onze generieke inspanningen, het onder de aandacht brengen van linies, forten en vestingwerken in z’n algemeenheid kunnen we op niemand verhalen. We zijn zo blij met de steun van de Vriendenloterij’’, zegt Van Niekerk.
Zicht op de bijdragen had zij nog niet, immers, er zou pas in januari over vergaderd worden, welke sociaalculturele doelen de loterij dit keer geld zou schenken. Voor Forten Nederland betekende dat schrapen op de bodem van de schatkist. Met de royale steun van de Vriendenloterij, kan zij weer een tijd vooruit. Wat de emotie verklaart bij de overrompelde leden van het team.
Na het nuchtere ‘sorry voor deze onderbreking’ van Merz kon het netwerken worden voortgezet, met luisteren naar pitches van exploitanten van forten, de tips van Patricia Nederbragt-Lammers van PatricAI over hoe AI hen kan helpen en de presentatie van Yordi De Bruin van Stadsfort Zwier. Hij vertelde over het bedrijf dat in Fort bij Uithoorn is neergestreken in de grondig gerestaureerde genieloods en wees op het blanke hout (dat zijn vervangen delen) in wanden en plafonds en de schone bakstenen op de grond (de originele klinkers die zijn omgedraaid) waar de vloerverwarming nu onder zit. De loods en de fortwachterswoning zijn klaar als vergader- en evenementenlocatie. Nu komt het betonnen stellingfort aan de beurt.
De Bruin zal met interesse dat gebeuren rond de cheque van de Vriendenloterij hebben gevolgd…
Bron: ‘Sorry voor deze onderbreking’, maar wel 875.000 euro voor Forten Nederland | LinkedIn