Via Marktplaats kwam Pieter Klaver van Vesting Adventure in het bezit van een stempel die na enig speurwerk behoorlijk bijzonder bleek te zijn. Het gaat om een Napoleontische stempel met de tekst ‘Maire de Naarden & Bussem’, afkomstig uit de periode waarin Nederland onderdeel was van het Franse Keizerrijk.
De stempel is van onschatbare waarde, niet in geld, maar vanuit historisch oogpunt. Tijdens en voorafgaand aan het beleg van Naarden gebruikten de burgemeesters (maires) Cornelis de Wolff en zijn opvolger Willem Poele deze stempel in de periode van halverwege 1813 tot 1814. In het archief zijn belangrijke documenten bewaard gebleven die zijn voorzien van deze unieke stempel.
Een bijzondere vondst: de Napoleontische stadszegel van Naarden & Bussem
Als verzamelaar van (militaire) objecten die te maken hebben met de Hollandse Waterlinies, en in het bijzonder met de vestingstad Naarden, speurt Pieter Klaver regelmatig Marktplaats af op zoek naar bijzondere vondsten. Onlangs stuitte hij op iets wat direct zijn aandacht trok: een oude lakstempel met de inscriptie ‘maire de Naarden & Bussem’.
Na onderzoek bleek het niet zomaar een stempel te zijn, maar een Napoleontische stadszegel uit de tijd dat Nederland onderdeel was van het Franse Keizerrijk. Een unieke ontdekking en een bijzonder moment voor de verzamelaar.
Een stukje geschiedenis
De tekst op de stempel verwijst naar de burgemeester (maire) van Naarden en Bussum. In die tijd, tussen 1810 en 1814, vielen beide plaatsen onder Frans bestuur. De maire tot halverwege 1813 was Cornelis de Wollf. Willem Poele nam deze taak tot 1814 over. Bussum was toen nog geen zelfstandige gemeente. Dat gebeurde pas in 1817. Daarom is sprake van de gedeelde naam. De stempel is waarschijnlijk gebruikt in het oude stadhuis van Naarden, in de periode dat wij deel uitmaakten van Napoleons Keizerrijk. Best bijzonder om zo’n tastbaar stukje geschiedenis in handen te hebben!
Napoleon in Naarden
Even terug in de tijd. Napoleon Bonaparte was van 1804 tot 1814 keizer van Frankrijk. In 1810 lijfde hij het Koninkrijk Holland officieel in bij zijn rijk. Hierdoor kwam ook Naarden onder Frans gezag. In 1811 bracht Napoleon zelf een bezoek aan de vesting Naarden om de verdedigingswerken te inspecteren. Hij lunchte toen bij het huis van secretaris Thierens, samen met inspecteur-generaal Cornelis Kraijenhoff, de man die veel van de Hollandse Waterlinies heeft ontworpen.
De adelaar als symbool
Tijdens Napoleons bewind was de gekroonde adelaar hét symbool van macht en propaganda. Deze verving de traditionele Franse lelie en verscheen overal. Op uniformen, documenten, koetsen en ook op officiële gemeentestempels. Het Franse woord mairie betekende gemeente en maire stond voor burgemeester. In die tijd had iedere gemeente en ieder departement een eigen stempel, vaak voorzien van de adelaar. Naarden hoorde net als Weesp bij het departement Zuiderzee (Bouches du Zuyderzée) en viel onder het arrondissement Amsterdam.
Van machtssymbool tot erfstuk
Na de val van Napoleon in 1813 veranderde alles. In Frankrijk werd het bezit van een adelaar gezien als verraad, een teken van trouw aan de gevallen keizer. De symbolen werden massaal vervangen door de Franse lelie. In Nederland ging dat rustiger. Veel stempels bleven bewaard. Het gemeentebestuur koos er, ondanks dat ze eenvoudig vernietigd konden worden, niet voor om dit te doen. Zo bleven ze bestaan als stille herinnering en souvenir aan de Napoleontische tijd. De stempels verdwenen uit de kast van het stadhuis en kwamen in particuliere handen.
Terug in Naarden
Deze bijzondere stadstempel van Naarden & Bussem is dus niet zomaar een oud voorwerp, maar een tastbaar stukje geschiedenis uit de tijd van Napoleon. Er zijn er maar weinig van bewaard gebleven, ondanks dat iedere gemeente en ieder departement een eigen stempel had. Dat maakt deze vondst extra speciaal. En het mooiste is dat de stempel weer terug is in Naarden, de plek waar hij ruim tweehonderd jaar geleden waarschijnlijk is gebruikt.
Ontdek de verhalen van de Vesting
De geschiedenis van Naarden leeft nog altijd tussen de wallen, bastions en kanonkelders. Bij Vesting Adventure combineren we deze rijke historie met sportieve en avontuurlijke activiteiten. Of je nu komt voor een wandeling, een podwalk of een workshop boogschieten, overal voel je de echo van het verleden.
Benieuwd naar meer bijzondere verhalen en vondsten uit de vesting? Kom eens langs of volg Vesting Adventure online en ontdek zelf de geheimen van de Vestingstad Naarden. Ze hebben ook een leuke gratis audiotour voor je klaarstaan. Trek je wandelschoenen maar alvast aan. Stadswandeling Naarden Vesting.
