Het Waterliniemuseum presenteert een nieuwe expositie over de geschiedenis van de Uitlegger. Deze platbodem en zijn bemanning van zeesoldaten waren de hoofdrolspelers tijdens de zogenoemde Zoetwateroorlog. De Uitlegger geldt als de verre voorouder van het hedendaagse landing craft.
De expositie is een jaar lang te zien in Chambrée Vier van het Waterliniemuseum Fort bij Vechten in Bunnik. Daarna reist zij door naar andere musea, waaronder het Vestingmuseum Naarden en Museum Batavialand in Lelystad.
De tentoonstelling illustreert in woord en beeld de rol van de Uitlegger als strijd- en transportschip in verleden, heden en toekomst. Daarnaast fungeert zij als publiekspresentatie bij het boek Zoetwateroorlog, dat maritiem historicus dr. Anne Doedens recent publiceerde bij uitgeverij Walburg Pers. In dit onderzoek, waarin hij de term ‘Zoetwateroorlog’ introduceert, beschrijft Doedens het ontstaan, de inzet en de ontwikkeling van de Uitlegger door de eeuwen heen, evenals de verdediging van de Republiek tegen aanvallen op haar grondgebied.
Historie
Anno nu is het landingsvaartuig een standaardwapen binnen de Koninklijke Marine en het Korps Mariniers. In het recente verleden zette het Amerikaanse leger landing craft in tijdens de geallieerde landingen op de kusten van Normandië op D-day. Ook vandaag de dag voeren zowel Oekraïne als Rusland amfibische operaties uit met moderne varianten van de Uitlegger, voor logistiek, transport en gevechtshandelingen.
Minder bekend is dat de oorsprong van dit snelle, wendbare en effectieve waterwapen in Nederland ligt. Al tijdens het Ontzet van Leiden en Alkmaar in de zestiende eeuw werden platbodemschuiten ingezet om de Spaanse vijand vanuit inundatiegebieden te bestrijden. Honderd jaar later, in de zomer van 1672, haalde de Admiraliteit van de Republiek mariniers en matrozen van zee om de strijd voort te zetten op de binnenwateren. Aanvankelijk werden bestaande binnenvaartschepen ingezet, maar later werd de Uitlegger speciaal als strijdschip ontwikkeld. Van Noord tot Zuid, en op de Zuiderzee, werd gedurende een jaar de Franse en Duitse vijand bestookt vanaf rivieren, moerasgebieden en de Waterlinie.
Totstandkoming
Aan de expositie werkten onder anderen mee: Frits de Ruyter de Wildt, voorzitter van de Stichting Michiel de Ruyter; de maritieme schilders Arnold de Lange en Jan de Quelery; maritiem historicus dr. Karel Vlierman; maritiem archeologen Joep Verweij en Joran Smale (tevens conservator van Museum Batavialand); Paul Hoogers, secretaris van Historische Vereniging De Proosdijlanden; Tammo ter Hark van Vestingmuseum Naarden; evenals het bestuur, de medewerkers en de vrijwilligers van het Waterliniemuseum Fort bij Vechten.
Adres
: Waterliniemuseum, Achterdijk 12, 3981 HB in Bunnik.
Openingstijden en prijzen
:
Praktische informatie voor jouw bezoek aan het Waterliniemuseum
Foto: Sophie Wouters
