Verscholen tussen de duinen ligt aan de rand van het villapark Rijksdorp het bunkercomplex Rijksdorp. De bunkers zijn hier tijdens de Tweede Wereldoorlog gebouwd op last van de Duitse bezetter. Ze vormden een onderdeel van de Atlantikwall (Atlantische Muur), een verdedigingslinie langs de door de Duitsers bezette kust, die liep van de Noordkaap tot aan de Pyreneeën. De Duitsers dachten met deze verdedigingslinie een aanval door de geallieerden vanuit zee te kunnen weerstaan. De aanleg ervan begon in 1942, bereikte in 1943 een hoogtepunt en werd in 1944 beëindigd. De Organisation Todt was belast met de uitvoering. Zij schakelde Nederlandse aannemers in om onder Duits toezicht het werk uit te voeren. Het bunkercomplex Rijksdorp was een belangrijk centrum van Duitse commandovoering in het gebied van Noordwijk tot en met Scheveningen.
Na 1945 stonden de bunkers in Rijksdorp leeg, tot ze in 1950 een nieuwe functie kregen. Het complex werd toegewezen aan Defensie om te worden gebruikt als commandopost in oorlogstijd. Het was de tijd van de Koude Oorlog, waarin Nederland beducht was voor een mogelijke aanval door met name Rusland. In 1964 nam een verbindingseenheid van de Koninklijke Luchtmacht het complex in gebruik en in 1976 werd het een noodonderkomen voor het ministerie van Welzijn, Volksgezondheid en Cultuur. Het werd toen onder meer gebruikt voor de opslag van film- en fotomateriaal. Aan het eind van de Koude Oorlog verloor het complex zijn militaire waarde en in 1989 kwamen de bunkers in beheer bij Staatsbosbeheer. Ze dienen nu onder meer als winterverblijf voor vleermuizen.
Tegenwoordig maakt het bunkercomplex deel uit van het Natura 2000 gebied Meijendel-Berkheide. Het gebied is niet vrij toegankelijk omdat de bunkers te gevaarlijk zijn om mensen vrij toegang te verlenen en omdat ongecontroleerd bezoek aan de bunkers voor omwonenden onwenselijk is. In samenspraak met de bewoners van villapark Rijksdorp is in 2013 gestart met door vrijwilligers van Staatsbosbeheer begeleide rondleidingen. Alleen op die manier is het complex op een verantwoorde manier door het publiek te bezoeken. Door de bunkers op deze manier te benutten, wordt het draagvlak voor de bescherming van dit cultuurhistorisch erfgoed vergroot en wordt vandalisme tegengegaan.
Let op
: Toegang vanaf zes jaar. Niet toegankelijk voor minder validen (trappencomplex). Zaklamp mee!
Adres
: Van der Doeslaan 3, Wassenaar
Openingstijden
za 12 sep. 11:00 - 15:00
Bron:
Bunkercomplex Rijksdorp - Open Monumentendag
