Op Bunkercomplex De Punt vinden we diverse ondersteunende bunkers: een observatiebunker, mitrailleurbunker, tankkoepelbunker, toiletbunker, waterbunker en een zoeklichtgarage met bedding.
Observatiebunker
De eerste bunker die we vinden in Bunkercomplex De Punt is een observatiebunker, ook wel een
Leiche MG Ringstände
bunker genoemd. Deze gevechtsruimte van gewapend beton heeft een rond of achthoekig gat aan de bovenzijde. Hier bovenop heeft een affuit gestaan. Een affuit is een onderstel voor een machinegeweer, waarmee het complex werd verdedigd. De bunker heeft een wanddikte van 75 cm.
Naast een verdedigingswerk, werd de
Ringstände
ook als observatiepost gebruikt. De bunker werd meestal door één persoon bezet. Boven de ingang van deze bunker is een stip te ontdekken, dit is een zogenaamde markeringsstip. Veel bunkers zijn van een dergelijke stip voorzien, deze stippen markeerden de ingangen zodat deze in het donker gemakkelijk te vinden waren. De gebruikte verf bezit een radioactieve stof (Radium) en hierdoor lichtte de stip op in het donker. Inmiddels is deze radioactieve stof uitgewerkt.
Mitrailleur bunker
De bunker is een
schwere mg Rinständ
of
Tobruk
bunker voor een zwaar machinegeweer. Op de rand van de bunker draaide een affuit waarop een mg 311 (f) was gemonteerd. Vanuit de bunker kon het Noorzeestrand in de gaten gehouden en beschoten worden. In de ring van de rand van de bunker zit een bijzondere schootsveldmarketing. De namen Anton, Bertha, Cäsar en Dora zijn afkomstig uit het Duitse spel- of telefoonalfabet. In het Nederlands zouden de namen Anna, Bernard, Cornelis en Dirk zijn. De namen corresponderen met de sectoren van waaruit de soldaten een aanval konden verwachten. Tegenwoordig gebruikt Defensie nog steeds een soortgelijk systeem.
Tankkoepel bunker
De tankkoepel bunker is van het type
Tobrukstände
en werd gebruikt om het strand te verdedigen in de richting van de Grevelingenzijde. Op de gevechtsruimte van gewapend beton stond een koepel van een Franse Renault FT 17 tank. Deze tank werd tijdens de Eerste Wereldoorlog gebruikt en gezien als de eerste moderne tank. In de FT 17 zat de chauffeur voorin, de motor achterin en de koepel was in het midden geplaatst. De indeling van deze moderne tank was destijds uniek, maar is nu een veel toegepaste indeling in tanks. In de koepel van de bunker zat een
Reibel Mg 311
(f). Dit Franse machinegeweer werd ook gebruikt op de andere twee Tobruks die op De Punt staan.
Toiletbunker
In de bunker waren twee toiletten aanwezig, ‘
2 sits
abbort’.
De toiletbunker werd verder van de woonbunkers gebouw, in verband met de hygiëne. Er was geen aansluiting met een riool, waardoor men de behoeften deed op een houten emmer. Deze houten emmer stond onder een plak met een gat erin. Het gat werd gedicht met een deksel vanwege de stank.
Het
abbort
op dit complex is zwaar uitgevoerd. De scherfmuur voor de toiletten is bijna 10 meter lang en de vloer ligt op 3,5 meter beneden maaiveld. Een scherfmuur is een muur die bescherming biedt tegen scherfwerking van bommen bij een luchtaanval. Bovenop zit een betonnen dak van 30 cm dik en daarboven op nog 1 meter grond.
Waterbunker
Een bunker waarin een geboorde bron die diende voor de watervoorziening voor het complex. De zogenaamde bron (
brunne
) met filterinstallatie. In deze bunker werd water opgeslagen in twee tanks van 1.700 liter. Voordat het water in de tanks werd gepompt, moest het gefilterd worden. Het water liep door twee filters, de grof- en de zandfilter. Helaas bleek het opgepompte water brak te zijn en kon het niet worden gedronken.
Op het complex werd een reservoir (
trinkwasser-behälter
) gebouwd, die met paard en wagen elke dag van vers water werd voorzien vanuit het hoofdkwartier. In de
trinkwasser-behälter
stond één van de twee tanks die door een opening in het dak uit de bunkers is gehaald. De overgebleven tank is waarschijnlijk opgeblazen met een handgranaat, maar staat nog steeds op zijn plaats. De bron is afgesloten en buiten gebruik gesteld. De filterinstallatie is nog compleet aanwezig in de bunker.
Zoeklichtgarage en bedding
Deze bunker is tegen de schuilbunker aangebouwd en bestaat geheel uit metselwerk. In deze garage (remise) werd een zoeklicht en de bijbehorende aggregaat, die zorgde voor de stroomvoorziening, opgeslagen. Het zoeklicht had een diameter van 60 cm en had een flink bereik van 4.000 meter horizontaal en 7.000 meter verticaal. Het zoeklicht werd ingezet zodra er een aanval dreigde van vijandelijke schepen of vliegtuigen, waarbij het zoeklicht nodig was om deze te belichten. Het zoeklicht werd bediend door twee soldaten.
Tussen de garage en de bedding ligt een klinkerpad waarover het zoeklicht door de soldaten naar de gewenste plek geduwd kon worden. Vanaf dit klinkerpad liep er een betonbaan in een ruime bocht naar het dak van de type 504 bunker (bunker 3), het hoogste punt van het complex (nu het oriëntatiepunt). Vanaf deze plek kon het zoeklicht in een hoek van 360 graden worden gebruikt.
Bunkerdag 2026
Tijdens Bunkerdag heb je een toegangsbewijs nodig in de vorm van een polsbandje, dat alleen op de dag zelf verkrijgbaar is bij deelnemende locaties. Met dit polsbandje krijg je toegang alle locaties, zolang je het maar zichtbaar om je pols draagt.
De toegangsprijs is € 7,50 voor volwassenen, € 4,00 voor kinderen van 4 tot 12 jaar en gratis voor kinderen tot 3 jaar en veteranen (met een geldige Veteranenpas). Er is geen voorverkoop.
Bekijk
hier
alvast het programmaboekje voor Bunkerdag 2026.
