Op zaterdag 18 en zondag 19 april 2026 openen honderden forten, vestingen, bunkers en waterlinies hun massieve deuren voor het grote publiek. Tijdens het ‘Nationaal Weekend van het Verdedigingserfgoed’ verandert Nederland van Den Helder tot Maastricht in één groot openluchtmuseum. Stichting Forten Nederland nodigt jong en oud uit om te ontdekken waarom deze plekken, juist in de wereld van vandaag, relevanter zijn dan ooit.
Waar forten en bunkers vroeger gesloten bolwerken waren om de vijand buiten te houden, zijn het nu open plekken van ontmoeting, natuur en cultuur. Tijdens dit weekend bruist het op de linies van de activiteiten. Het bezoeken van militair erfgoed is anno 2026 meer dan een historisch dagje uit. Met de huidige onrust in de wereld en oorlog aan de grenzen van Europa, krijgt ons verdedigingserfgoed een nieuwe lading.
Juke van Niekerk, directeur Stichting Forten Nederland: “Het zijn stille getuigen die ons herinneren aan het belang van waakzaamheid en veiligheid. We leven in een tijd waarin termen als ‘grenzen’, ‘veiligheid’ en ‘dreiging’ het dagelijkse nieuws domineren. De vrede in Europa voelt brozer dan voorheen. Dit maakt het bezoeken van verdedigingserfgoed niet langer een nostalgische terugblik, maar een actuele ervaring. Tijdens dit weekend laten we zien hoe Nederland zich door de eeuwen heen heeft beschermd, maar leggen we vooral de focus op de waarde van vrijheid. De forten zijn getransformeerd van gesloten bolwerken van oorlog naar toegankelijke plekken die midden in de maatschappij staan met nieuwe functies. Het is ‘Levend Erfgoed’ dat ons herinnert aan het belang van waakzaamheid, maar dat ook de veerkracht van ons land viert.”
Van avontuur tot bezinning
Het programma biedt een unieke mix van historie, spanning en ontspanning. Ga met een gids en zaklamp diep de ondergrondse gangenstelsels, schuilkelders en bunkers in. Veel forten zijn overgenomen door de natuur en groene oases geworden, wat prachtige wandel- en fietsroutes heeft opgeleverd. Wie de verdedigingswerken liever vanaf een andere kant bekijkt, stapt aan boord voor een sfeervolle vestingvaart of sluit aan bij een historische stadswandeling over de vestingwallen. Geniet van lokale bierproeverijen in oude kruitkamers, luister naar concerten in de openlucht of bezoek (kunst)exposities in rauwe betonnen decors.
Praktische informatie
Het Nationaal Weekend van het Verdedigingserfgoed vindt plaats op zaterdag 18 en zondag 19 april 2026 door heel Nederland. Deelnemende locaties variëren van UNESCO Werelderfgoed Hollandse Waterlinies tot de Atlantikwall, Grebbelinie, Zuiderwaterlinie, IJssellinie en Koude Oorlog. Voor het volledige programma, openingstijden en tickets voor specifieke activiteiten plan je je bezoek op www.forten.nl
